ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: สิ่งที่คุณควรรู้เพื่อวางแผนการเงินอย่างมีประสิทธิภาพ


December 24, 2568


ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: สิ่งที่คุณควรรู้เพื่อวางแผนการเงินอย่างมีประสิทธิภาพ

          ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (Personal Income Tax – PIT) เป็นหนึ่งในภาษีทางตรงที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผู้มีรายได้ทุกคนในประเทศไทย ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศและการกระจายรายได้ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับภาษีประเภทนี้จึงเป็นเรื่องพื้นฐานที่ทุกคนควรทราบเพื่อปฏิบัติตามกฎหมายได้อย่างถูกต้อง และใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้อย่างเต็มที่

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคืออะไร?

          ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา คือ ภาษีที่จัดเก็บจากบุคคลทั่วไป หรือจากหน่วยภาษีที่มีลักษณะพิเศษตามที่กฎหมายกำหนด และมีรายได้เกิดขึ้นตามเกณฑ์ที่กำหนด โดยปกติจะจัดเก็บเป็นรายปี (เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม ของปีภาษี) และผู้มีรายได้มีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีด้วยตนเองต่อกรมสรรพากร ภายในเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคมของปีถัดไป


ผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ได้แก่:
  1. บุคคลธรรมดา
  2. ผู้ถึงแก่ความตายในระหว่างปีภาษี
  3. กองมรดกที่ยังมิได้แบ่ง
  4. ห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล

โครงสร้างและการคำนวณภาษี

          การคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของประเทศไทยใช้ระบบอัตราก้าวหน้า (Progressive Rate) ซึ่งหมายความว่า ผู้ที่มีเงินได้สูงขึ้นจะต้องเสียภาษีในอัตราที่สูงขึ้นตามลำดับ โดยมีสูตรการคำนวณพื้นฐาน ดังนี้:

สูตรคำนวณพื้นฐาน
เงินได้สุทธิ = เงินได้พึงประเมินตลอดปี – ค่าใช้จ่าย – ค่าลดหย่อน
ภาษีที่ต้องชำระ = เงินได้สุทธิ * อัตราภาษี (ตามขั้นบันได)

1. เงินได้พึงประเมิน

          คือ รายได้ทุกประเภทที่ได้รับตลอดปีภาษี ซึ่งแบ่งออกเป็น 8 ประเภท ตามประมวลรัษฎากร เช่น เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส (มาตรา 40(1)), เงินได้จากค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าแห่งลิขสิทธิ์ (มาตรา 40(2)), เงินได้จากค่าความนิยม ค่าสิทธิ หรือค่าเช่า (มาตรา 40(3)), เงินได้จากวิชาชีพอิสระ (มาตรา 40(6)), เงินได้จากการธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร (มาตรา 40(7)), และเงินได้อื่นๆ (มาตรา 40(8)) เป็นต้น

2. ค่าใช้จ่าย

          คือ ค่าใช้จ่ายที่กฎหมายยอมให้หักออกจากเงินได้พึงประเมิน ขึ้นอยู่กับประเภทของเงินได้

3. ค่าลดหย่อน

          คือ รายการที่กฎหมายอนุญาตให้นำไปหักลดจากเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว เพื่อช่วยบรรเทาภาระภาษี ซึ่งมีหลายหมวดหมู่ เช่น

  • ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว: ค่าลดหย่อนส่วนตัว, คู่สมรส, บุตร, บิดามารดา
  • ค่าลดหย่อนด้านประกันและการลงทุน: เบี้ยประกันชีวิต, เบี้ยประกันสุขภาพ, เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ/กบข./SSF/RMF/ThaiESG
  • ค่าลดหย่อนด้านอสังหาริมทรัพย์: ดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อซื้อที่อยู่อาศัย
  • ค่าลดหย่อนเงินบริจาค: เงินบริจาคเพื่อการศึกษา/สาธารณกุศล

📞 TaxTok AIMC ให้คำปรึกษาภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ได้เลย! เรามีผู้เชี่ยวชาญให้คำปรึกษาเรื่องภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ฟรี

☎ โทร: 02-264-0900 กด 3 (จันทร์–ศุกร์ 09.00–15.30 น.)

📧 อีเมล: taxtok@aimc.or.th

#TaxTok #AIMC #ภาษีบุคคลธรรมดา #ภาษีฟรีแลนซ์ #เข้าใจภาษีง่ายนิดเดียว
#TaxTokAIMC #AIMCK #AIMCKnowledge #ภาษีไม่ยากถ้าถามAIMC