หลักการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: ใครต้องเสียภาษีให้ประเทศไทยบ้าง?


December 24, 2568



หลักการจัดเก็บภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา: ใครต้องเสียภาษีให้ประเทศไทยบ้าง?

          ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (Personal Income Tax – PIT) เป็นภาษีที่จัดเก็บจากผู้มีรายได้ตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ซึ่งหลักการจัดเก็บภาษีนี้ไม่ได้พิจารณาเพียงแค่สัญชาติของผู้มีรายได้เท่านั้น แต่ยังพิจารณาจาก “แหล่งที่มาของเงินได้” และ “ถิ่นที่อยู่” ของบุคคลนั้น ๆ ด้วย

          ประเทศไทยใช้ “หลักแหล่งเงินได้” (Source Rule) และ “หลักถิ่นที่อยู่” (Residence Rule) เป็นเกณฑ์หลักในการกำหนดภาระภาษี ตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 41 แห่งประมวลรัษฎากร ซึ่งสามารถสรุปได้ดังนี้


หลักแหล่งเงินได้ (Source Rule)

หลักการนี้มุ่งเน้นที่แหล่งกำเนิดของรายได้ โดยไม่สนใจว่าผู้มีรายได้จะเป็นคนสัญชาติใด หรือพำนักอยู่ในประเทศไทยนานเท่าใด ตราบใดที่เงินได้เกิดขึ้นจากแหล่งในประเทศไทย บุคคลนั้นมีหน้าที่ต้องเสียภาษีให้แก่ประเทศไทย

เงินได้จากแหล่งในประเทศที่ต้องเสียภาษี ได้แก่:

  • เงินได้เนื่องจากหน้าที่งานที่ทำในประเทศไทย:
    เช่น เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส ที่ได้รับจากการทำงานในประเทศไทย แม้ว่านายจ้างจะอยู่ต่างประเทศหรือจ่ายเงินได้นอกประเทศก็ตาม
  • เงินได้เนื่องจากกิจการที่ทำในประเทศไทย:
    เช่น รายได้จากการประกอบธุรกิจ การค้าขาย การให้บริการ หรือวิชาชีพอิสระในประเทศไทย
  • เงินได้เนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย:
    เช่น ค่าเช่าที่ดิน อาคาร หรือทรัพย์สินอื่น ๆ ในประเทศไทย, ดอกเบี้ยจากธนาคารในประเทศ, เงินปันผลจากบริษัทไทย, หรือกำไรจากการขายอสังหาริมทรัพย์ในประเทศ


สรุป: หากเงินได้ “เกิด” ในประเทศไทย (ไม่ว่าคุณจะเป็นใคร หรืออยู่ที่ไหน) คุณต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในไทย


หลักถิ่นที่อยู่ (Residence Rule)

หลักการนี้มุ่งเน้นไปที่ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลกับประเทศ โดยพิจารณาจากการพำนักหรือถิ่นที่อยู่ของผู้มีเงินได้ มีผลบังคับใช้กับการนำเงินได้จากต่างประเทศเข้ามาในประเทศไทย

กฎหมายไทยกำหนดให้ผู้มีเงินได้ต้องเสียภาษีจากเงินได้ที่เกิดจากแหล่งนอกประเทศ เมื่อเข้าเงื่อนไข 2 ข้อ พร้อมกัน ดังนี้:

  1. ต้องเป็น “ผู้อยู่ในประเทศไทย” (Resident):
    หมายถึง บุคคลที่อยู่ในประเทศไทยรวมกันเป็นระยะเวลาตั้งแต่ 180 วันขึ้นไป ในปีภาษีนั้น (นับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม)
  2. ต้องมีการ “นำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทย”:

    • เงื่อนไขเดิม:
      หากผู้อยู่ในประเทศไทยนำเงินได้ที่เกิดจากแหล่งนอกประเทศเข้ามาในประเทศไทย ภายในปีภาษีเดียวกันกับปีที่เกิดเงินได้นั้น จะต้องนำมารวมคำนวณภาษี
    • เงื่อนไขปัจจุบันที่ต้องทราบ (ตามกฎหมายที่ปรับปรุง):
      การจัดเก็บภาษีเงินได้ที่นำเข้าจากต่างประเทศ ได้มีการปรับปรุงหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ทำให้ปัจจุบันการนำเงินได้จากต่างประเทศเข้ามาในไทย อาจต้องเสียภาษี แม้จะนำเข้ามาในปีถัดไป โดยพิจารณาจากการเป็น “ผู้อยู่ในประเทศไทย” ในปีที่นำเงินได้เข้ามา หากเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยและนำเงินได้เข้ามา ก็ต้องนำมารวมคำนวณภาษี

ตัวอย่าง

นาย A เป็นคนไทยทำงานที่สหรัฐอเมริกา ได้เงินเดือนจากบริษัทในสหรัฐฯ (เงินได้จากแหล่งนอกประเทศ)

  • กรณีที่ 1 (หลักแหล่งเงินได้):
    หากนาย A เดินทางกลับมาทำงานที่สาขาบริษัทในไทย 1 เดือน เงินเดือนส่วนที่ได้จากการทำงานในไทยต้องเสียภาษีในไทย
  • กรณีที่ 2 (หลักถิ่นที่อยู่):
    หากนาย A กลับมาอยู่ไทยรวม 200 วัน (เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย) และนำเงินเดือนทั้งหมดจากสหรัฐฯ เข้าบัญชีธนาคารในไทยในปีนั้น ก็ต้องนำเงินได้นั้นมารวมคำนวณภาษีในไทย


อนุสัญญาภาษีซ้อน (Double Taxation Agreement – DTA)

เนื่องจากหลักแหล่งเงินได้และหลักถิ่นที่อยู่ อาจทำให้เกิดปัญหา “การเก็บภาษีซ้ำซ้อน” (ถูกเก็บภาษีจากทั้งประเทศที่เกิดเงินได้ และประเทศที่ตนมีถิ่นที่อยู่) ประเทศไทยจึงได้ทำ อนุสัญญาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้ำซ้อน กับประเทศต่าง ๆ เพื่อกำหนดสิทธิในการเก็บภาษีของแต่ละประเทศให้ชัดเจน และกำหนดวิธีการลดหย่อนหรือยกเว้นภาษี เพื่อไม่ให้ผู้มีรายได้ต้องเสียภาษีซ้ำซ้อน


สรุปหลักการจัดเก็บภาษี

สถานะของผู้มีเงินได้ แหล่งที่มาของเงินได้ ภาระภาษีในไทย
บุคคลทั่วไป (ไม่เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย) ในประเทศไทย ต้องเสียภาษี (ตามหลักแหล่งเงินได้)
บุคคลทั่วไป (ไม่เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย) นอกประเทศไทย ไม่ต้องเสียภาษี
ผู้อยู่ในประเทศไทย (180 วันขึ้นไป) ในประเทศไทย ต้องเสียภาษี (ตามหลักแหล่งเงินได้)
ผู้อยู่ในประเทศไทย (180 วันขึ้นไป) นอกประเทศไทย ต้องเสียภาษี หากนำเงินได้นั้น เข้ามาในประเทศไทย

📞 TaxTok AIMC ให้คำปรึกษาภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ได้เลย! เรามีผู้เชี่ยวชาญให้คำปรึกษาเรื่องภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ฟรี

☎ โทร: 02-264-0900 กด 3 (จันทร์–ศุกร์ 09.00–15.30 น.)

📧 อีเมล: taxtok@aimc.or.th

#TaxTok #AIMC #ภาษีบุคคลธรรมดา #ภาษีฟรีแลนซ์ #เข้าใจภาษีง่ายนิดเดียว
#TaxTokAIMC #AIMCK #AIMCKnowledge #ภาษีไม่ยากถ้าถามAIMC